martes, 16 de abril de 2013

Fotos manifestacion 14 abril en Vigo

Na sección de fotos da páxina web da Asemblea Republicana de Vigo subíronse algunhas da manifestación do pasado 14 de abril. Se alguén ten fotos e quere subilas, non ten máis que mandalas nun correo ao enderezo da Asemblea. Moitas grazas.

http://asemblearepublicana.org/fotos/2013/14%20de%20Abril/

viernes, 5 de abril de 2013

Carta ao bispo da diócesis de Tui-Vigo



Sr. D. Luis Quinteiro Fiuza                                                   Bispo da diócesis de Tui-vigo
                                                                                        Vigo, 27 de febreiro do 2013



Telmo Comesaña Pampillón, como presidente da Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36 (Viguesa Distinguida 2007), diríxome a Vd, co respeto que o seu maxisterio  merece para esporlle o seguinte:

ASUNTO:

“CRUZ DO CASTRO”

É de dominio público a tarefa desta Asociación  para erradicar os símbolos franquistas, en cumprimento da Lei 52/2007. Entendemos e así o entenden os historiadores que a devandita cruz non é un símbolo Cristián  por ser levantada en homenaxe “por los caídos por Dios y por España y de la División Azul”, inspirada pola Falange española y de las JONS e inaugurada polo mesmo Franco o 14 de setembro do 1961.

Arestora temos un contencioso – Administrativo co Concello de Vigo que da como resposta, que una vez  foi desposeida dos atributos fascistas da que estaba adornada pasou a ser una cruz Cristián.

Nada temos en contra  das cruces nin de ningún outro símbolo católico, atópese onde se atope. Pero consideramos que non é un símbolo de concordia, e como exemplo o manifestado  por una señora, de idade avanzada, diante dunha cámara de televisión: “soy católica practicante y cuando paso por aquí esta cruz me hiere porque en ella no encuentro a Dios, sólo recuerdo a un asesino que ensangrentó esta tierra impunemente”. 

Remitímoslle o informe pericial que o historiador entregou no xulgado, encol da devandita cruz, e porén pregámoslle, si ten a ben, a súa opinión encol do ASUNTO en cuestión.

Attme.     
                                                                                       
                                                                                        Fdo.: Telmo Comesaña Pampillón

jueves, 14 de marzo de 2013

Carta a Asociación VIGUESES DISTINGUIDOS



Sr D. Luis Espada                                                                                
Presidente da fundación “VIGUESES DISTINGUIDOS”

ESTIMADO LUIS
Recibimos a carta en demanda da cota anual de 25€ debido a falta de recursos alleos a Fundación . É de lamentar a baixa dos organismos que deberan apoiala, mais, coidamos e entendemos que é importante que o Concello non aporte recursos economicos porque somente da independencia se pode facer un VIGUISMO INTEGRADOR,tal como é o espirito da FUNDACIÓN.

A Asociación Viguesa pola memoria histórica do 36 cumple o cometido de integrar ás familias que ainda hoxe siguen achegándose a nos para saber onde están soterrados os seus familiares, ou si sabemos o porqué os xusgaron militarmente, ou si podemos orientalos para buscar documentos que verifiquen os encausamentos, ou cando nos chaman do Concello - con una falta de pudor que asombra, - para que atendamos a persoas de diferentes lugares da xeografía española, e así o facemos porque axudar aos desprezados polas institucións é a nosa tarefa. Facemolo porque o sentimos, sentimolo porque tamén nos o sufrimos .

Outra tarefa que temos encomendada nos ESTATUTOS é o de señalar os LUGARES DE MEMORIA para que non desaparezan, e tantas familias ,arredor de mil en Vigo, saiban onde morreu o seu pai, avó, tío, curmán , etc e onde foi xusgado. Queremos saber. Temos dereito a saber, e a homenaxealos, e a demostrar que de acordó doa carta de dereitos humanos de NN.UU foron vítimas de crimes contra a humanidade.

E cando tiñamos dereito a ser apoiados polas autoridades de calquera entidade pública, soio temos atrancos e desprezo, sobor de todo do equipo de gobernó da cidade que nin contesta ás nosas peticiós de entrevista da forma máis antidemocrática que se pode sofrir, o “DESPREZO”.

E porén facemos un chamamento a diretiva da Fundación de Vigueses Fistnguidos para que teña en conta o problema que ten un membro da Fundación  e, para mellor coñecemento solicitamoslles  participar nunha reunión da diretiva que Vd preside.

O viguismo integrador é a nosa tarefa
Atentamente,   Telmo Comesaña Pampillón  (Presidente)   Vigo 08/02/2012

Adhesión ao manifesto pola República 2013


Porque é hora xa de acabar cunha forma de gobernar obsoleta, inxusta, anti-económica e con moitas carencias democráticas que é a monarquía. A República xurde como a alternativa máis racional como forma de organización do estado..
Manifesto Día da República 2013

FRONTE A UNHA MONARQUÍA CADUCA, CONSTRUAMOS UN FUTURO REPUBLICANO.


Celebramos este ano o Día da República cando a monarquía está máis desprestixiada que nunca e diminúe o seu apoio popular, como indican todas as sondaxes de opinión. A solución ante esta grave situación non é abdicación do rei no Príncipe de Asturias, senón deixar atrás unha monarquía caduca e avanzar na conquista da República.

Temos unha monarquía debedora de moitas pexas herdadas da ditadura franquista. Un xefe do Estado, o rei Juan Carlos, imposto polo ditador Franco en 1969 (como persoa “llamada en su día a sucederme a título de Rey”), que foi proclamado rei polas Cortes franquistas en 1975.

Cada vez é máis evidente que a chamada Transición non foi idílica, nin foi pacífica, nin estivo exenta de chantaxes e coaccións. As novas xeracións semellan non estar dispostas a apandar coas estreitas marxes de manobra que se pactaron no seu día a cambio de que os poderes fácticos permitiran certas liberdades á poboación. Sacrificouse a memoria das vítimas da represión fascista e decretouse o seu silenciamento, prohibindo a súa investigación, negándose á reparación e, sobre todo, a anulación das sentenzas que os condenaron en moitos casos á morte polo delito de ter unha ideoloxía diferente á fascista. Ao mesmo temo, amnistiouse aos verdugos.

O rei Juan Carlos desaparecía clandestinamente, en plena crise económica, abandonando as súas responsabilidades institucionais, para cazar elefantes en Botsuana. Sucedía todo isto nunha semana especialmente dura para a cidadanía co anuncio polo goberno do PP de novos recortes sociais en educación e sanidade.

A propaganda oficial fala, interesadamente, da neutralidade e independencia da monarquía, que nunca existiu. O rei Juan Carlos participou recentemente nun consello de ministros para apoiar as políticas económicas neoliberais e os recortes sociais do goberno de Mariano Rajoy. O rei tomaba claramente partido e enviaba unha carta ao Sha de Persia (“Mi querido hermano”) desde o Palacio de La Zarzuela o 22 de xuño de 1977, cinco días despois das primeiras eleccións xerais despois da morte de Franco, pedindo 10 millóns de dólares para UCD. Despois do intento do golpe de Estado do 23 de febreiro de 1981, o rei recibiu aos líderes dos partidos políticos con representación parlamentaria e fixo unhas declaracións de claro apoio aos golpistas: “Sería poco aconsejable una abierta y dura reacción de las fuerzas políticas contra los que cometieron los actos de subversión en las últimas horas”. É público que o rei realizou xestións para o enriquecemento ilegal do seu xenro Iñaki Urdangarín.

En tempos de crise asistimos a un auténtico despilfarro e mal exemplo para a cidadanía. O rei dedícase á caza, asiste en Abu Dabi a unha carreira de coches de Fórmula 1, todo pagado con cartos públicos. Traballan para o rei 507 persoas e o parque móbil ao servizo da Casa do Rei é de 72 vehículos oficiais e 45 condutores.  O presuposto para a Familia e Casa do Rei é de case 9 millóns de euros que, segundo a Constitución, o rei “distribúe libremente”. A esta cantidade habería que sumar outros 5,9 millóns de euros que figuran na sección do Ministerio de Administracións Públicas baixo o epígrafe “Apoio á xestión administrativa da xefatura do Estado”.

É un escándalo o presuposto para garantir a seguridade da Casa Real. En 2011 a Garda Civil gastou 42,5 millóns de euros e 46 millóns a Policía Nacional. O ministerio de Defensa pagou 56 millóns de euros en seguridade, eventos onde participa o rei, desfiles e visitas; ten que facer fronte ao mantemento do Rexemento da Guarda Real cun custo anual de 80 millóns de euros; 45 millóns de euros para o Cuarto Militar e 110,8 millóns de euros para o 45 grupo de Forzas Aéreas ao servizo do monarca.

Todo o relacionado coa monarquía está rodeado dun total escurantismo. O rei queda ao marxe das políticas de transparencia e a Mesa do Congreso rexeitaba 36 preguntas  sobre a Casa do Rei. Non se coñecen, oficialmente, outros ingresos do Rei e tampouco o patrimonio da Familia Real, aínda que a revista Forbes fala de 1.790 millóns de euros.

Queremos unha República laica, que acabe cos privilexios da igrexa católica, igualitaria, xusta e radicalmente democrática, que lexisle para a inmensa maioría da sociedade, poña freo á corrupción e ao enriquecemento sen límites duns poucos; que acabe cos recortes sociais que empobrecen ás clases populares; que respecte o dereito democrático a decidir o seu futuro da nación galega.

Unha República que recupere a memoria histórica, acabe coa impunidade e condene a aqueles que durante a Ditadura cometeron crimes contra a humanidade, que non prescriben. Queremos xustiza e reparación para as vítimas do franquismo. A derrogación da Lei de Amnistía de 1977, tal e como recomendaron Amnistía Internacional e a Comisión de Dereitos Humanos da ONU, porque incumpre o Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos das Nacións Unidas de 1966, asinado polo Estado Español en 1976. Cómpre unha condena explícita da ditadura de Franco e a desvinculación total do sistema político que nos deamos do réxime totalitario anterior que sufrimos.

Ante unha monarquía caduca, avogamos por un novo 14 de abril que abra unha segunda transición, que liquide definitivamente os residuos do franquismo, incrustados nas institucións, e permita a libre expresión de todos os que consideren que se pode mudar as estruturas do Estado para facelas máis transparentes, participativas e ao servizo dos cidadáns. Estamos pola apertura dun proceso constituínte, que debe iniciarse cun pronunciamento popular en referendo sobre a forma de Estado. Chamamos á mobilización cívica para que se realice esa consulta. Como demócratas, pensamos que a República será unha realidade cando sexa reclamada pola maioría da sociedade.

                    Viva a República!

Podedes adherirvos a este manifesto en
http://www.change.org/es/peticiones/%C3%A1-opini%C3%B3n-p%C3%BAblica-en-xeral-a-adhesi%C3%B3n-ao-manifesto-pola-rep%C3%BAblica-2013

domingo, 3 de marzo de 2013

Os símbolos franquistas en Vigo que se perdeu Salva Ballesta

Programa de V-televisión do pasado 25 de febreiro no que
percorremos co presidente da Asocicación Viguesa pola Memoria Histórica do 36 os vestixios do réxime franquista en Vigo. A lei obriga a eliminalos e, de feito, moitos deles xa non están. Aínda que outros, como a Cruz de Ou Castro, seguen en pé. A punto estivo de unirse outro "elemento" a esta lista, pero o Celta e os seus afeccionados evitárono. Salva Ballesta finalmente non aterrou en Vigo. Isto é o que se perdeu ¡Dálle ao click!

http://www.vtelevision.es/programas/vayav/2013/02/25/0031_66_168670.htm?utm_source=buscador&utm_medium=buscador

domingo, 17 de febrero de 2013

CONFERENCIA DE JUAN CARLOS MONEDERO


ORGANIZADA POLA ASEMBLEA REPUBLICAN DE VIGO.

MARTES DÍA 19 DE FEBREIRO 
EDIFICIO MUNICIPAL DO AREAL( ANTIGO RETORADO)
20:15 HORAS

BAIXO O TITULO
“REIVENTAR Á REPUBLUICA, DESPEDIR A MONARQUÍA”
------------------------------------------------------------------------------
Juan Carlos Monedero, é doctor en Ciencias Políticas e profesor titular na Facultade de Ciencias Políticas e Socioloxía da Universidade Complutense de Madrid. Realizou os seus estudos de posgrado na Universidade de Heidelberg (Alemania) e ten sido profesor invitado na Universidade Humboltd de Berlín, a Universidade Nacional de Medellín e a Universidade de Puebla en Mexico e nas Universidades Central e Bolivariana de Venezuela. Asesor entre 2000 e 2006 do coordinador xeral de Izquierda Unida foi tamén responsable de formación do Centro Internacional Miranda de Caracas. Na actualidade participa moi activamente no Movemento 15 M, atende o blog  wwwcomiendotierra.es, participa na tertulia política La Tuerca e no diario dixital Público. En setembro de 2010 foi ponente central na conmemoración do Día Internacional da Democracía na Asemblea Xeral das NNUU en Nova Cork. Membro da Promotora de Pensamento Critíco, dirixe o departamento de Sociedade Civil Global do Instituto Complutense de Estudios Internacionais. É autor entre outros libros de
En torno a la democracia en España. Problemas pendientes del sistema político español, Madrid, Tecnos, 1999
Cansancio del Leviatán. Problemas políticos en la mundialización, Madrid, Trotta, 2003
El gobierno de las palabras: política para tiempos de confusión, Madrid, Fondo de Cultura Económica, 2009.
La rebelión de los indignados, Madrid, editorial Popular, 2011 (varios autores)
La Transición contada a nuestros padres. Nocturno de la democracia española, Madrid, Catarata, 2011.

sábado, 29 de diciembre de 2012

A denominada "Lei da memoria" é un intento de manter o "post franquismo"

 A denominada "Lei da memoria" é un intento de manter o "post franquismo" e mantén aberta a cuestión do recoñecemento xurídico das vítimas republicanas.

O 06mar12 o Grupo Parlamentario Socialista presentou no Congreso dos deputados unha Proposición non de Lei (PnL) "sobre dereitos e medidas en favor de quen padeceron persecución ou violencia durante a guerra civil e a ditadura", texto asinado por Ramón Jáuregui Atondo, Deputado, e, Eduardo Madina Muñoz, Portavoz do Grupo Parlamentario Socialista.

O documento parlamentario en cuestión pasou desapercibido... Non obstantem esta PnL pasará á historia da liberdades civís como parte da humillación permanente en que viven e sobreviven as vítimas do franquismo fose e dentro de España...

Trátase dun texto único porque o Grupo Parlamentario que o presenta recoñece toda unha serie de manobras nun documento público e en sé parlamentaria. Ten xa que logo o valor de proba indubitable ante a historia e ante as vítimas... Agora sabemos fehaciente e legalmente que o Goberno de Rodríguez Zapatero implementó de forma deliberada e sistemática unha serie de medidas ilegais, alegales e de ingeniería social fronte á pendente cuestión das vítimas do franquismo.

O documento comeza cunha frase "soada" que é "per se" un manifesto de hipocresía e de ilegalidad e que di así «En 1978 quizá non era razoable (ou simplemente era imposible), desenterrar aos mortos; en 2012 é un espanto que sigan enterrados.»

A primeira cuestión que se nos oculta é o que ocorreu en 1978: a denominada "transición democrática" non só ignorou a cuestión das vítimas republicanas, senón que legalizou o franquismo, legalización que arrincou coa aceptación dun monarca designado por Francisco Franco Bahamonde e que "xurou" lealtad ao Caudillo e aos Principios do Movemento Nacional e Leis Fundamentais do Reino o 23 de xullo de 1969... No seu discurso de 22 de novembro de 1975, ao ser proclamado rei polas Cortes franquistas, D. Juan Carlos de Borbón recorda que o seu título de rei deriva das Leis Fundamentais do Reino. Este feito nos exime por si só de maiores comentarios.

O mantemento da legalidad franquista era incompatible co recoñecemento ás vítimas republicanas do seu carácter de vítimas e ao réxime franquista do seu carácter criminal de conformidad coa Resolución 39 (I) da Asemblea Xeral da ONU, de 12dic46...

Por outra aprte, na PnL presentada o Grupo Parlamentario Socialista e os seus asesores xurídicos sancionan e propoñen en sé parlamentaria -como o fixeron coa chamada "Lei da Memoria"- que se leven a cabo desenterramientos sen cumprir coas normas rituarias penais de toda sociedade civilizada...

A PnL afirma "realizáronse case 6000 exhumaciones, en case 300 fosas; nun traballo que segue aberto;". O que non di é que se fixeron en forma ilegal na práctica totalidade dos casos e, polo tanto, a destrución de probas consolidouse.

A novidade que se desprende deste documento parlamentario é o recoñecemento da actuación gobernamental no que a evidencia material de crimes refírese, e, polo tanto, que as exhumaciones obedeceron a un plan deliberado e sistemático dirixido polo Goberno legal, en dejación dos seus deberes de cumprimento da lei e de garantía de dereitos, e, violando, non só o dereito interno, senón o dereito internacional e especialmente o xurdido da doutrina de Nuremberg.
 
Así mesmo, a PnL utiliza en forma torticera as referencias á Sentenza Nº 101/2012, absolutoria de D. Baltasar Garzón Real por delito de prevaricación...

Afirma tamén o documento que "Case 200.000 persoas adquiriron a nacionalidade española como descendientes de españois exilados;". Isto é manifiestamente falso. Outorgouse a nacionalidade a persoas que son netos de emigrantes e nalgúns casos de exiliados. Esta "graciosa concesión" non ten nada que ver co solicitado polas asociacións e que se refería á legalización dos nados no estranxeiro e rexistrados nos consulados baixo jurisdicción da República española...

É evidente que o modelo xurdido da transición post-franquista está en crise profunda e que non ten solución debido a un profundo problema de ilegitimidad e ilegalidad que non permite a súa modificación constitucional...

A falta de adopción de leis que puxesen término a esta situación de impunidade e de non recoñecemento das vítimas republicanas e do franquismo en xeral, leva indefectiblemente á conclusión de que os problemas de legalidad e legitimidad existentes, en técnica xurídica, só poden solucionarse mediante a convocatoria a unhas cortes constituyentes cuxos membros han de ser elixidos en eleccións libres en que os electores voten a candidatos individuais (e non mediante o actual sistema de listas pechadas elaboradas polas distintas formacións políticas). Iso permitiría superar o problema legal da sucesión da Coroa e o problema que se derivaría da auto-convocatoria das Cortes actuais como asemblea constituyente prevista en art. 168 da actual Constitución...
                                  Equipo Nizkor
                                  Máis información: http://www.derechos.org/nizkor/espana/

Primeira sentencia polo derribo da cruz do Castro (Vigo)

O Xulgado número un do Contencioso-Administrativo de Vigo obriga a pronunciarse ao Concello sobre a petición de la Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36 para que se tire a Cruz del Castro.

Enlaces a alguns medios de comunicación que recolleron a noticia.

Faro de Vigo
http://www.farodevigo.es/gran-vigo/2012/12/26/sentencia-fuerza-fallo-acerca-cruz-castro/732235.html

http://www.farodevigo.es/gran-vigo/2012/12/27/juez-da-ayuntamiento-mes-pronunciarse-cruz-o-castro/732357.html

La Voz de Galicia
http://www.lavozdegalicia.es/noticia/vigo/2012/12/26/juez-obliga-caballero-posicionarse-respecto-cruz-castro/0003_2012121356517612861968.htm?utm_source=buscavoz&utm_medium=buscavoz&idioma=galego



miércoles, 19 de diciembre de 2012

Mandamentos Republicanos

«Quen ama a xustiza sobre todas as cousas non fai dano a ninguén; respecta os dereitos alleos e fai respectar os propios. Quen rende culto á dignidade, réndello á liberdade e a igualdade; nin avasalla a ninguén, nin por nada se deixa avasallar; nin recoñece primacías innatas, nin acata privilexios infundados».
Texto dun panfleto de man, editada na imprenta Gutenberg de Guadalaxara o 31 de Maio de 1931, para o que se rogaba a maior publicidade posible.

viernes, 7 de diciembre de 2012

Informe Pericial Sobre a Cruz do Castro (Vigo)



Informe Pericial - José Ramón Rodríguez Lago
 
ÓRGANO
Juzgado de lo Contencioso-Administrativo nº 1 de Vigo

ASUNTO
Procedimiento Especial de Protección de Derechos Fundamentales nº 4/2011

SOLICITANTE
     "Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36"

PERITO
José Ramón Rodríguez Lago
Doctor en Historia Contemporánea por la Universidad de Santiago de Compostela
Profesor de Historia Contemporánea en la Universidad de Vigo

Vigo, 23 de julio de 2012

 
D. JOSÉ RAMÓN RODRÍGUEZ LAGO
Doctor en Historia Contemporánea por la Universidad de Santiago de Compostela, Profesor de Historia Contemporánea en la Universidad de Vigo,
Investigador especializado en el estudio de la evolución de las ideas y las instituciones religiosas en la Edad Contemporánea.

HA REALIZADO LAS SIGUIENTES ACTUACIONES RELACIONADAS DIRECTAMENTE CON EL PROCESO:

1. Autor, entre otros numerosos artículos recogidos en revistas y publicaciones científicas, de los siguientes libros relacionados con la materia en cuestión:
- "La Iglesia en la Galicia de franquismo. Clero secular y Acción Católica en la Galicia del nacional-catolicismo (1936-1965)", Eds. do Castro, A Coruña, 2004.
- "Cruzados o herejes. La religión, la Iglesia y los católicos en la Galicia de la guerra civil". Editorial Nigra-Trea, Vigo, 2010.
- "De la larga noche de piedra al despertar. La Iglesia y los católicos de Galicia entre la cruzada y la transición a la democracia", en Ortiz Heras, Manuel y González, Damián: De la cruzada al desenganche: la Iglesia española entre el franquismo y la transición, Editorial Sílex, Madrid, 2011, pp. 187 a 206.
- "La Iglesia católica en Galicia, 1910-1036. Entre la revolución de Portugal y la cruzada de España", Editorial Andavira, Santiago de Compostela, 2012.

2. Documentación histórica analizada que avala la tesis del informe pericial:
* Diario "El Pueblo Gallego", de Vigo. Órgano oficial de F.E.T. en Galicia:
  Portada y página 5 del jueves 14 de de septiembre de 1961. Portada y páginas 5 y 6 del viernes 15 de septiembre de 1961.
* Diario "El Faro de Vigo":
 Portada y página 1 del jueves 14 de septiembre de 1961. Portada y páginas 2 y 3 del 15 de septiembre de 1961.
* NO-DO - Noticiario documental:
Noticia de la inauguración en Vigo del "Monumento a los caídos" con la presencia de Francisco Franco.
* Boletín Oficial del Obispado de la diócesis de Tui (años 1961 a 1975).
* Documentación consultada en el Archivo Secreto Vaticano (ASV):
- Fondos de la Representación Pontifica (Nunciatura y Delegaciones Apostólicas): Nunciatura de Madrid (ANM). Índices 1090 A y B.
- Fondos de la Secretaría de Estado. Segunda Sección (Relaciones con los Estados): Asuntos Eclesiásticos Extraordinarios. Spagna (AES). IV Período: Pío XI (1922-1939).

3. Bibliografía científica consultada que avala la tesis del informe pericial:
- Álvarez Bolado, Alfonso: Para ganar la guerra, para ganar la paz. Iglesia y guerra civil (1936-
1939), Editorial UPCO, Madrid, 1995.
- Andrés Gallego, José: Fascismo o Estado católico. Ideología, religión y censura en la España de
Franco, 1937-1941, Editorial Encuentro, Madrid, 1997.
- Bonet Correa, Antonio y Ureña, Gabriel: Arte del franquismo, Ediciones Cátedra, Madrid, 1981.
- Botti, Alfonso: Cielo y dinero. El nacional-catolicismo en España, 1881-1975, Alianza Editorial, Madrid, 2008.
- Calvo Serraller, Francisco: España: medio siglo de arte de vanguardia, 1939-1985, Fundación
Santillana, Madrid, 1985.
- Cirici, Alexandre: La estética del franquismo, Editorial Gustavo Gili, Madrid, 1977.
- Gentile, Emilio: El culto del Littorio. La sacralización de la política en la Italia fascista, Editorial
Siglo XXI, Madrid, 2007.
- Lazo, Alfonso: La Iglesia, la falange y el fascismo. Un estudio sobre la prensa española de posguerra, Universidad de Sevilla, 1995.
- Martínez García, Xosé Antonio: A Igrexa antifranquista en Galicia (1965-1975). Análise histórica da crise posconciliar, Eds. do Castro, A Coruña, 1995.
- Mayor Zaragoza, Federico: "Tener presente el pasado para un futuro distinto", en Fernández Prieto, Lourenzo y Equipo "Nomes e voces" (eds): Memoria de guerra y cultura de paz en el siglo XX. De España a América, debates para una historiografía, Ediciones Trea, Gijón, 2012, pp. 13 a 18. 
- Menozzi, Daniele y Moro, Renato: Cattolicesimo e totalitarismo. Chiese e culture religiose tra le due guerre mondiali (Italia, Spagna, Francia), Editorial Morcelliana, Brescia, 2004.
- Montero, Feliciano: La Iglesia: de la colaboración a la disidencia (1956-1975), Editorial Encuentro, Madrid, 2009.
- Moreno Seco, Mónica: La quiebra de la unidad. Nacional-catolicismo y Vaticano II, Instituto de
Cultura Juan Gil Albert, Alicante, 1999.
- Febo, Giuliana y Moro, Renato (coord.): Fascismo e franchismo. Relacioni, immagini, rappresentazionni, Editorial Rubbettino, Roma, 2005.
- Ortiz Heras, Manuel y González, Damián (eds.): De la cruzada al desenganche: la Iglesia española entre el franquismo y la transición, Editorial Sílex, Madrid, 2011.
- Parejo Fernández, José Antonio: "Clérigos y cruces de los caídos: retrato de una batalla olvidada", en Ruiz Sánchez, José Leonardo (coord.): La confrontación católico laicista en Andalucía durante la crisis de entreguerras, Universidad de Sevilla, 2012, pp. 189-224.
- Rodríguez Lago, José Ramón: "La Iglesia en la Galicia de franquismo. Clero secular y Acción Católica en la Galicia del nacional-catolicismo(1936-1965)", Eds. do Castro, A Coruña, 2004; "Cruzados o herejes. La religión, la Iglesia y los católicos en la Galicia de la guerra civil". Editorial Nigra-Trea, Vigo, 2010; "La Iglesia católica en Galicia, 1910-1036. Entre la revolución de Portugal y la cruzada de España", Editorial Andavira, Santiago de Compostela, 2012.
- Steigmann-Gall, Richard: El Reich sagrado. Concepciones nazis sobre el cristianismo, 1919-
1945, Editorial Akal, Madrid, 2007.

CUESTIONES PLANTEADAS

1ª. "Si desde una perspectiva histórica puede considerarse que el "monumento a los caídos" situado en el "Monte do Castro" de Vigo es un elemento conmemorativo de exaltación de la sublevación militar, de la Guerra Civil o de la represión de la Dictadura".

- Desde una perspectiva historiográfica, basada en el análisis de las fuentes históricas y la abundante bibliografía española e internacional publicada hasta la fecha en relación con la cuestión abordada, puede asegurarse sin lugar a dudas que el "MONUMENTO A LOS CAÍDOS", situado en el "Monte do Castro", de la ciudad de Vigo, representa un elemento conmemorativo relevante de exaltación de la sublevación militar golpista de 1936, de los vencedores de la guerra civil, de la posterior dictadura militar y de las acciones represivas desarrolladas por las organizaciones de la Falange antes, durante y después de la guerra.

- Como todos los símbolos similares erigidos durante la dictadura, bajo la denominación "monumento a los caídos", la iniciativa de la construcción partió siempre de las organizaciones falangistas. En este caso, el pleno municipal respondió en agosto de 1959 a una demanda efectuada por la Jefatura local de Falange en la ciudad.

- El monumento de Vigo fue inaugurado por el mismísimo Francisco Franco el jueves 14 de septiembre de 1961 con la presencia de las más importantes autoridades falangistas (ver noticias recogidas en las páginas de los diarios "El Pueblo Gallego", órgano oficial de F.E.T. en Galicia desde agosto de 1936, y "El Faro de Vigo"). El monumento se convirtió desde entonces en el lugar privilegiado para las todas las conmemoraciones públicas de la organización, como las sucedidas año tras año, el 20 de noviembre, fecha máxima de exaltación de la Falange.

2º) ¿Qué incidencia tiene en el significado del elemento el hecho de que pueda considerarse un símbolo de la religión católica?.

- Como se afirma en la más reciente bibliografía, española (ver PAREJO FERNÁNDEZ 2012) e internacional, desde el punto de vista historiográfico, los denominados "MOMUMENTOS A LOS CAÍDOS", sólo pueden ser interpretados como indudables símbolos propagandísticos de la dictadura militar, y más concretamente del ideario político de la Falange, que en aquellos años protagonizó un polémico proceso de incorporación de los símbolos católicos tradicionales como parte del ceremonial político fascista.

- La erección de las "cruces de los caídos" generó así frecuentes conflictos entre los deseos de la organización falangista y las reticencias o la clara resistencia de las principales autoridades eclesiásticas, que consideraban la construcción de estos monumentos, como una interesada y peligrosa malversación política de los símbolos católicos tradicionales. En algunas diócesis, como en Sevilla, esas polémicas fueron muy intensas y se hicieron públicas a través de los conflictos protagonizados por el cardenal Pedro Segura (Ver PAREJO FERNÁNDEZ 2012; LAZO, 1995; ANDRÉS GALLEGO, 1997); en otras diócesis, como en las gallegas, los conflictos recurrentes entre la jerarquía eclesiástica y la organización falangista existieron, pero tuvieron un carácter más reservado (ver RODRÍGUEZ LAGO, 2010). La Santa Sede se mostró en todo momento contraria a esta utilización de los símbolos católicos para la exaltación de la propaganda política de orientación fascista (ver documentación del Archivo Secreto Vaticano: Nunciatura de Madrid y Secretaría de Estado). Las autoridades eclesiásticas defendieron además la denominación "monumento a los caídos" frente a la equivoca denominación "cruz de los caídos", para tratar de distanciar los principios eclesiales de la parafernalia fascista (Ver FEBO y MORO, 2005; MENOZZI y MORO, 2004).

- A pesar de las reticencias mostradas permanentemente por la Santa Sede, la jerarquía eclesiástica española defendió durante la guerra y la dictadura el concepto de Cruzada para calificar la guerra civil española. En esa legitimación bélica coincidía con la Falange, configurando el discurso nacional-católico propio de la dictadura. Sin embargo, sus modelos de Estado y sus estrategias de actuación en la sociedad eran divergentes, y ambas instituciones - Iglesia y Falange - compitieron privada o públicamente por ganar espacio en el Estado autoritario y construir sus propios "lugares de memoria". Las cruces de los caídos surgieron siempre como iniciativa de Falange, al margen de la opinión del clero y de las autoridades eclesiásticas.

- Las organizaciones falangistas convirtieron además durante la guerra y la dictadura en víctimas de sus políticas a numerosísimos católicos, incluyendo a clérigos, que por diversas razones, se mostraban en desacuerdo con sus acciones. Por citar algún ejemplo cercano, en Galicia, durante la guerra, dos párrocos en activo (Andrés Ares Díaz y Francisco Ochoa García), y dos clérigos secularizados (Matías Usero Torrente y Fernando Arias Rodríguez) fueron ejecutados, junto a otros muchos fieles católicos, por miembros de la Falange. Algunas de las autoridades eclesiásticas intervendrían para acometer las embestidas falangistas frente a algunos de sus fieles o clérigos. Como ejemplo paradigmático de ello estaría la figura del cardenal Quiroga Palacios, que desde sus tiempos como párroco en Ourense durante la guerra hasta su gobierno como Arzobispo de Compostela hasta 1971, mostraría siempre esta predisposición conciliadora. (Ver RODRÍGUEZ LAGO, 2004, 2010 y 2011).

- En el caso de Vigo, resulta muy significativa la ausencia de las principales autoridades eclesiásticas en los actos de conmemoración falangista celebrados en torno al monumento. Su bendición por el obispo de Tui-Vigo, José López Ortiz, el día de la inauguración, y en presencia del Caudillo, refleja la tradicional implicación de las instituciones eclesiásticas en todas las celebraciones civiles, militares y festivas de una dictadura militar que se autodenominaba como nacional-católica (ver BOTTI, 2008; ÁLVAREZ BOLADO, 1995; RODRÍGUEZ LAGO, 2004). Sin embargo, no otorga al monumento un carácter prioritariamente católico o religioso, cuando su intencionalidad, su sentido y su simbología eran claramente falangistas. Como es evidente, la bendición de edificios, escuelas, fábricas, hospitales, carreteras, aeropuertos o casas particulares no implicaba por sí que estos lugares se convirtiesen en monumentos religiosos o sagrados, sino que se correspondían con un ceremonial propio de aquella dictadura, donde, al igual que en la Italia fascista o en la Alemania nazi, lo religioso y lo civil se conjugaban en función de la liturgia política (ver GENTILE, 2007; STEIGMANN-GALL, 2007).

- El "monumento a los caídos" de Vigo no estuvo nunca ubicado en terreno de consideración sagrada o religiosa, o en propiedad eclesial alguna. El lugar tampoco fue nunca de titularidad eclesial. Respondió desde sus inicios a una iniciativa falangista arropada por el pleno municipal en la época de la dictadura, y erigida en una propiedad del mismo, que previamente había pertenecido al ejército. El campo de Granada, había sido el lugar donde se asentaba tradicionalmente el cuartel del regimiento de infantería en la ciudad.

- La aprobación en 1965 de las constituciones conciliares del Vaticano II, que proclamaron la defensa y puesta en valor de las libertades religiosas y políticas por parte de la Iglesia católica, impide además que el "Monumento a los caídos", nacido como símbolo falangista para exaltación de los vencedores de la guerra y recuerdo amenazante de víctimas y derrotados, pueda ser considerado en modo alguno como símbolo de reconciliación cristiana. Un contenido que por otra parte, nunca pretendió tener (Ver MARTÍNEZ GARCÍA, 1995; MORENO SECO, 1999; MONTERO,2009; ORTIZ HERAS, 2011). Desde esa fecha, cuando algún agente del clero, participó en las ceremonias en torno al monumento, como el sacerdote José Fernández Parada, (popularmente denominado Padre Comesaña), lo hizo siempre como destacado representantes de la Falange, y testimonio singular de aquellos clérigos que se habían puesto al servicio de las agrupaciones de Falange en los primeros días de las sublevación militar. Sin embargo, las principales autoridades diocesanas se mantendrían más distantes del lugar y de los actos allí celebrados, muy especialmente, tras la designación en agosto de 1969 del nuevo obispo de la diócesis de Tui-Vigo, José Delicado Baeza, nombrado por la Santa Sede para facilitar la reconciliación en una ciudad que vivía en aquellos años una creciente conflictividad social (Ver "El Pueblo gallego" del sábado 21 de noviembre de 1970).

3º. ¿Qué influencia tiene en su caracterización actual la retirada en los primeros tiempos de la democracia de una parte de la simbología que tenía adosada?

- La retirada en los años 80 de algunos de los símbolos escultóricos falangistas del monumento, no impide constatar en la actualidad que su ubicación, su estética y el mismo diseño arquitectónico que inspiró el monumento se corresponden todavía inequívocamente con la trasmisión de valores propios del modelo falangista. Los materiales empleados en su construcción, su estructura y sus proporciones monumentales exaltan los valores de jerarquía, obediencia y virilidad, tradicionales exponentes de la propaganda imperial falangista, y claramente contrapuestos a los valores democráticos (ver CALVO SERRALLER, 1985; BONET y UREÑA, 1981; CIRICI, 1977).

- Su ubicación estratégica en un lugar privilegiado y simbólico de la ciudad lo convierten en testimonio presente del triunfo de los vencedores en la guerra civil, y memoria de humillación para los vencidos, las víctimas y sus descendientes. La historia del monumento y la memoria que atesoran respecto a las ceremonias realizadas en el mismo, impiden así que pueda convertirse en un testimonio de reconciliación y de exaltación de los valores democráticos de la España del siglo XXI. (Ver MAYOR ZARAGOZA,2012).

José Ramón Rodríguez Lago
Elaboro este informe según mi leal saber y entender, y lo firmo, en Vigo, a 23 de julio de 2012